İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE TAHKİM: 2026 GÜNCEL İPTAL DAVASI KARARLARI
2026 yılında Türkiye’de inşaat sözleşmelerine ilişkin tahkim kararlarına karşı açılan iptal davalarında belirgin bir artış yaşandı. Özellikle kamu projeleri, altyapı yatırımları ve büyük ölçekli özel sektör projelerinde verilen hakem kararları, taraflarca sıklıkla yargı denetimine taşınıyor. Tartışmanın merkezinde ise şu soru yer alıyor: Mahkeme, hakemin kararına ne ölçüde müdahale edebilir?
İnşaat sözleşmeleri teknik detay içeren, uzun süreli ve maliyet dalgalanmalarına açık sözleşmelerdir. 2024–2026 döneminde artan enflasyon, kur oynaklığı ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle yükleniciler fiyat uyarlama ve süre uzatımı talepleriyle tahkime başvurdu. İş sahipleri ise çoğu zaman bu kararların iptali için Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde dava açtı.
Kamu Düzeni Gerekçesiyle İptal Talepleri
2026’daki iptal davalarının önemli bir kısmı “kamu düzenine aykırılık” iddiasına dayandı. Özellikle kamu projelerinde verilen hakem kararlarının kamu zararına yol açtığı ileri sürüldü. Ancak Yargıtay’ın son yaklaşımı, kamu düzeni kavramını dar yorumlama eğiliminde.
Mahkemeler artık hakemin maddi vakıa değerlendirmesine karışmaktan kaçınıyor. Kamu düzeni denetimi, temel hukuk ilkelerinin ihlali ile sınırlı tutuluyor. Örneğin yalnızca yüksek tazminat verilmiş olması tek başına kamu düzenine aykırılık sayılmıyor.
Faiz Hesaplaması ve İptal Tartışmaları
2026’da öne çıkan bir diğer başlık faiz hesaplamaları oldu. Özellikle gecikme faizi başlangıç tarihi, ticari faiz oranı ve bileşik faiz uygulamaları iptal gerekçesi olarak ileri sürüldü.
Yargıtay’ın güncel yaklaşımı, faiz oranındaki yorum farklılıklarının tek başına iptal sebebi olmadığı yönünde. Ancak açıkça sözleşmeye aykırı faiz uygulanması veya tarafın talebini aşan hüküm kurulması iptal riski doğurabiliyor.
Süre Uzatımı ve Mücbir Sebep Kararları
İnşaat projelerinde en sık uyuşmazlık konularından biri süre uzatımı talepleri. Tedarik krizleri ve enerji maliyetleri gerekçe gösterilerek hakem heyetleri süre uzatımı ve ek maliyet kabul edebiliyor.
İptal davalarında mahkemeler genellikle şu soruya bakıyor: Hakem, taraflara savunma hakkı tanıdı mı? Deliller toplandı mı? Usul eşitliği sağlandı mı? Eğer usul kuralları doğru uygulanmışsa, mahkeme teknik değerlendirmeye girmiyor.
Hakem Yetkisi ve Tahkim Şartının Geçerliliği
2026’da bazı davalarda tahkim şartının geçerliliği tartışma konusu oldu. Özellikle ek protokollerle değiştirilen sözleşmelerde tahkim kaydının devam edip etmediği sorusu gündeme geldi.
Yargıtay’ın son kararlarında tahkim şartının açık ve net olması gerektiği vurgulanıyor. Belirsiz veya çelişkili hükümler, iptal sürecinde risk oluşturabiliyor.
Delil Değerlendirme Yetkisi
İptal davalarında tarafların en sık ileri sürdüğü iddia “hakem delilleri yanlış değerlendirdi” oluyor. Ancak 2026 eğilimi açık: Mahkeme, delil takdirine girmez. Hakemin maddi değerlendirmesi yerindelik denetimine tabi değil.
Yalnızca savunma hakkının kısıtlanması, taraf eşitliğinin ihlali veya açık usul hatası varsa iptal kararı gündeme geliyor.
İnşaat Tahkimlerinde 2026 Eğilimi
Genel tabloya bakıldığında 2026’da mahkemelerin tahkim kararlarına müdahale sınırını dar tuttuğu görülüyor. Yerindelik denetimi yapılmıyor, yalnızca usul ve kamu düzeni çerçevesinde sınırlı inceleme yapılıyor.
Bu durum, tahkim şartı içeren inşaat sözleşmelerinin önemini artırıyor. Çünkü hakem kararı çoğu zaman nihai nitelik taşıyor ve iptal ihtimali sınırlı.
Uygulamada En Çok Zorlanılan Noktalar
- Tahkim şartının doğru kaleme alınmaması
- Faiz ve tazminat hesaplamalarının açık yazılmaması
- Mücbir sebep maddesinin belirsiz olması
- Teknik bilirkişi raporlarının yetersiz hazırlanması
- Delil sunma sürecinde usul hatası yapılması
Hukuki Araştırmanın Önemi
İnşaat tahkimleri teknik ve yüksek bedelli uyuşmazlıklardır. Benzer iptal kararlarının incelenmesi, hangi argümanın sonuç verdiğini görmek açısından kritik önemdedir. Özellikle Yargıtay’ın kamu düzeni, faiz, süre uzatımı ve hakem yetkisi konularındaki güncel yaklaşımı dava stratejisini doğrudan etkiler.
LegalMind, inşaat sözleşmelerine ilişkin tahkim kararlarını, iptal davalarını ve ilgili mevzuatı tek platformda sunarak araştırma sürecini hızlandırır. Briefi ise tahkim, iptal davası ve kamu düzeni konularında ilgili kararları ve mevzuatı birlikte analiz ederek stratejik hazırlığı kolaylaştırır.
1. İnşaat tahkimine ilişkin güncel iptal kararlarını nasıl hızlı bulabilirim?
İnşaat sözleşmelerine ilişkin tahkim kararları ve bu kararlara karşı açılan iptal davaları farklı mahkemelerde dağınık şekilde yer alır. LegalMind, Yargıtay kararları ve ilk derece iptal davalarını tek sistemde toplar. Anahtar kelime, esas numarası, karar tarihi ya da “kamu düzeni”, “faiz hesabı”, “mücbir sebep” gibi spesifik kavramlarla saniyeler içinde arama yapılabilir.
2. Yargıtay’ın kamu düzeni denetimine yaklaşımını nasıl analiz edebilirim?
Kamu düzeni gerekçesiyle açılan iptal davalarında Yargıtay’ın son yıllardaki eğilimi strateji açısından belirleyicidir. LegalMind üzerinden benzer kararlar filtrelenerek, hangi durumların gerçekten kamu düzeni sayıldığı somut karar örnekleriyle incelenebilir. Bu da iptal davası açmadan önce risk analizi yapmayı mümkün kılar.
3. Hakem kararındaki faiz hesaplaması iptal sebebi olur mu sorusuna nasıl net cevap bulurum?
Faiz başlangıç tarihi, oran ve hesap yöntemi en çok tartışılan konulardan biridir. LegalMind, faizle ilgili tahkim iptal kararlarını ayrı filtrelerle taramaya imkân verir. Böylece yalnızca teorik bilgiye değil, doğrudan uygulanmış yargı içtihadına ulaşılır.
4. Mücbir sebep ve süre uzatımı kararlarını birlikte incelemek mümkün mü?
İnşaat tahkimlerinde süre uzatımı talepleri sık görülür. LegalMind’de “mücbir sebep”, “süre uzatımı”, “ek maliyet” gibi kavramlar bir arada aranabilir. Bu sayede hem hakem kararları hem de iptal aşamasındaki değerlendirmeler aynı ekranda görülebilir.
5. Tahkim şartının geçerliliği konusunda emsal kararları nasıl toplu analiz edebilirim?
Sözleşmedeki tahkim kaydının yorumu birçok iptal davasının merkezindedir. LegalMind’in gelişmiş filtreleme sistemi sayesinde tahkim şartının geçerliliğine ilişkin kararlar kategori bazlı incelenebilir. Böylece sözleşme hazırlanırken riskli ifadeler önceden tespit edilebilir.
6. Delil değerlendirmesi ve savunma hakkı ihlali kararlarını nasıl ayırt edebilirim?
Mahkemeler genellikle yerindelik denetimi yapmaz; ancak usul ihlali varsa iptal kararı verebilir. LegalMind’de “savunma hakkı”, “usul eşitliği”, “hakem yetkisi” gibi kavramlarla arama yapılarak hangi durumlarda iptal kararı verildiği net biçimde görülebilir.
7. Tahkim stratejisi oluştururken zaman nasıl kazanırım?
İnşaat tahkimleri teknik ve yüksek bedellidir. Karar, mevzuat ve literatüre ayrı ayrı ulaşmak ciddi zaman kaybı yaratır. LegalMind bünyesindeki Yapay Zeka Hukuk Asistanı Briefi, belirli bir tahkim uyuşmazlığına ilişkin kararları, ilgili mevzuatı ve akademik kaynakları birlikte listeleyerek araştırma süresini önemli ölçüde kısaltır. Bu da dava stratejisinin daha sağlam temelde kurulmasını sağlar.
