YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN REKLAM METİNLERİNDE HAKSIZ REKABET DAVALARI 2026: ŞİRKETLER İÇİN ARTAN HUKUKİ RİSKLER
2026 yılı, yapay zeka destekli reklam üretiminin yaygınlaştığı ve bunun hukuki sonuçlarının mahkeme salonlarına taşındığı bir dönem oldu. Şirketler artık reklam metinlerini, karşılaştırmalı kampanyaları ve ürün açıklamalarını büyük ölçüde yapay zeka araçlarıyla hazırlıyor. Ancak hız ve maliyet avantajı sağlayan bu yöntem, beraberinde ciddi hukuki riskler getiriyor. Özellikle karşılaştırmalı reklamlar, rakip ürünlere atıf içeren ifadeler ve doğruluğu teyit edilmemiş üstünlük iddiaları, haksız rekabet davalarının merkezine yerleşmiş durumda.
Reklam hukukunun temel ilkesi açıktır: Reklam doğru, dürüst ve doğrulanabilir olmalıdır. Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabete ilişkin hükümleri, yanıltıcı ve gerçeğe aykırı beyanları açıkça yasaklar. Avrupa Birliği’nde Unfair Commercial Practices Directive, ABD’de ise Lanham Act benzer koruma sağlar. Yapay zeka ile oluşturulan içerikler bu düzenlemelerin dışında değildir. Aksine, üretim hızının artması nedeniyle risk büyümüştür.
2026’nın başında Almanya’da görülen bir dava bu dönüşümü somutlaştırdı. Bir e-ticaret şirketi, yapay zeka aracı kullanarak hazırladığı reklam metninde rakip markanın ürünlerini “güvenlik testlerinden başarısız” olarak nitelendirdi. Oysa böyle bir resmi test sonucu bulunmuyordu. Şirket, AI aracının kamuya açık yorumlardan ve blog yazılarından çıkarım yaptığını savundu. Mahkeme ise reklamın ticari amaç taşıdığını ve doğruluk yükümlülüğünün şirkete ait olduğunu belirtti. “İçerik AI tarafından üretildi” savunması sorumluluğu ortadan kaldırmadı. Tazminat ve reklamın yayından kaldırılması kararı verildi.
ABD’de 2026’da açılan bir başka davada, bir yazılım firması yapay zeka ile oluşturduğu karşılaştırmalı reklamda rakibinin ürününü “veri güvenliği zayıf” olarak tanımladı. Reklam metni teknik olarak kesin bir iddia içermese de algı yaratıyordu. Rakip şirket Lanham Act kapsamında dava açtı. Federal mahkeme, reklamın tüketici algısını yanıltıcı şekilde etkilediğini tespit etti. Yapay zekanın hatalı veya eksik veriyle ürettiği içerik şirketin sorumluluğunu ortadan kaldırmadı.
Fransa’da verilen 2026 tarihli bir karar ise farklı bir boyut ortaya koydu. Bir kozmetik markası, AI tarafından oluşturulan içerikte “rakip ürün kanserojen madde içerebilir” ifadesine yer verdi. Bu ifade bilimsel bir rapora dayanmıyordu. Mahkeme, ifadenin ihtiyatlı dil kullanmasına rağmen ticari itibarı zedeleyici olduğuna hükmetti. Karşılaştırmalı reklamın somut ve doğrulanabilir verilere dayanması gerektiği vurgulandı.
Yapay zeka destekli içeriklerde en sık görülen riskler şunlardır: doğrulanmamış üstünlük iddiaları, rakip ürüne dolaylı atıf, kamuya açık verilerden hatalı çıkarım, teknik terimlerin yanlış kullanımı ve sektörel düzenlemelere aykırı ifadeler. Özellikle sağlık, finans ve teknoloji sektörlerinde bu risk daha yüksektir. 2026’da Avrupa’da açılan reklam kaynaklı haksız rekabet davalarının yaklaşık üçte birinde dijital içerik üretim araçlarının kullanıldığı belirtilmiştir.
Türkiye’de de Reklam Kurulu kararlarında dijital içerik denetimi artmıştır. AI tarafından hazırlanan reklam metinleri, “gerçek dışı veya abartılı ticari beyan” kapsamında değerlendirilmiştir. Kurul kararlarında sorumluluğun doğrudan reklam veren şirkete ait olduğu açıkça belirtilmektedir. İçeriğin hangi araçla üretildiği değil, kamuya hangi beyanın sunulduğu önem taşır.
Bir başka dikkat çekici alan, AI’nin geçmiş verilerden yola çıkarak rakip ürün hakkında çıkarım yapmasıdır. Örneğin bir gıda markası, sosyal medya yorumlarını analiz eden yapay zeka aracının ürettiği metni reklamda kullanmış ve rakip ürünün “müşteri şikayetleri nedeniyle tercih edilmediğini” iddia etmiştir. Rakip firma bu ifadeyi haksız rekabet olarak değerlendirmiştir. Mahkeme, istatistiksel çıkarımın resmi veri olmadığına ve tüketiciyi yanıltabileceğine hükmetmiştir.
Yapay zeka ile üretilen reklam metinlerinde sorumluluk zinciri de tartışma konusudur. Reklam ajansı, yazılım sağlayıcısı ve şirket arasında sorumluluk paylaşımı gündeme gelebilir. Ancak 2026’daki karar eğilimi, nihai ticari faydayı sağlayan şirketin sorumlu olduğu yönündedir. AI aracı yalnızca bir teknik araç olarak değerlendirilmekte, hukuki özne olarak kabul edilmemektedir.
Karşılaştırmalı reklamın hukuka uygun olması için iddiaların doğrulanabilir olması, rakibin itibarı zedelenmeden objektif kıyaslama yapılması ve tüketicinin yanıltılmaması gerekir. Yapay zeka tarafından üretilen içerikler bu kriterleri otomatik olarak sağlamaz. Aksine, metnin hukuki denetimden geçirilmemesi riski artırır.
2026 itibarıyla şirketlerin çoğu reklam onay süreçlerini yeniden yapılandırmaya başlamıştır. AI ile üretilen içeriklerin hukuk birimi tarafından kontrol edilmesi, teknik verilerin teyit edilmesi ve rakip ürünlere ilişkin ifadelerin dikkatle incelenmesi gerekmektedir. Aksi halde reklam kampanyası kısa vadede satış artırsa bile uzun vadede ciddi tazminat yükü doğurabilir.
Bu alandaki uyuşmazlıklarda emsal kararların incelenmesi belirleyicidir. Hangi ifadelerin haksız rekabet sayıldığı, hangi karşılaştırmaların hukuka uygun kabul edildiği ve tazminat miktarlarının nasıl belirlendiği, mahkeme ve kurul kararları üzerinden netleşmektedir.
LegalMind, haksız rekabet davaları, Reklam Kurulu kararları ve karşılaştırmalı reklam uyuşmazlıklarına ilişkin milyonlarca kararı tek platformda sunar. Benzer davalarda verilen kararların incelenmesi, şirketlerin reklam stratejisini hukuki zemine oturtmasına yardımcı olur. Yapay Zeka Hukuk Asistanı Briefi ise ilgili karar ve mevzuatı birlikte analiz ederek araştırma sürecini hızlandırır. 2026’da yapay zeka destekli reklamların arttığı bir ortamda, hukuki sınırları bilmeden yapılan her ticari beyan ciddi sorumluluk doğurabilir.
